16 - Leonard Cohen "Popular problems" (Columbia)

Ok, το βιτριόλι των 80s έχει πια εξασθενήσει. Αυτό δε σημαίνει όμως πως ο Leonard ομιλεί πια ως ηλικιωμένος σοφός – και στα 70s, την ίδια σοφία μετέδιδε. Μπολιασμένη όμως με πίκρα που δεν απουσιάζει ούτε εδώ («But all the Ladders of the Night have fallen / Only darkness now, to lift the Longing up»), έστω κι αν οι ομολογουμένως ζεστές ενορχηστρώσεις εδώ απέχουν αρκετά από την μινιμαλιστική, παράξενη αποστασιοποίηση των προηγούμενων άλμπουμ. Παρ’ όλα αυτά, το «Popular Problems» (τίτλος κι αυτός!) δεν είναι ένα «καλό άλμπουμ για έναν 80άρη». Είναι ένα σπουδαίο άλμπουμ ακριβώς επειδή ο δημιουργός του 80άρισε τη μέρα που αυτό κυκλοφόρησε. Είναι η ανταπόκριση από το μέτωπο ενός ποιητή. Που τα περιγράφει ακριβώς όπως τα έζησε. Απέχουμε πολύ, αλλά τουλάχιστον, μπορούμε ν’ ακούμε τους δίσκους.

Χρήστος Λεττονός "Σε θυμάμαι συχνά" - (album: "Στρατιωτικά" - Εναλλάξ, 1982)

Σε θυμάμαι συχνά σε δωμάτια φτηνά

πώς μιλούσες γλυκά στο σκοτάδι

σώμα ζεστό και το στρώμα απαλό

και στους δρόμους αργούσε το βράδυ.

Έτσι είν’ η πόλη, καλή αφορμή

να γυρέψουμε σάρκα και χρήμα.

Μα η αγάπη αυτή πώς γερνάει στη στιγμή

σε μια γκρίζα και πένθιμη Αθήνα.

Ναι, μα εσύ είσαι καπνός

χάθηκες, πας, προσπερνάς και στο κόσμο σε χάνω.

Ποτέ πια ξανά δε θ’ ακούσω να λες

«σ’ έχω ανάγκη», «δε σ’ έχω ανάγκη»

«σ’ έχω ανάγκη», «δε σ’ έχω ανάγκη»

ο χρόνος κυλάει και ξεχνάς.

Σε θυμάμαι συχνά σε δωμάτια φτηνά

ήσουν σάρκα, αγάπη και μύθος.

Μου είπες ξανά πως ζητάς ομορφιά

και ότι εγώ απ’ αυτήν ήμουν τζίφος.

Μα ήσουν όλo καρδιά, για παιδιά σαν κι εμάς

που δε μοιάζουμε σαν αγγελούδια.

Γυρνάς ξαφνικά και μου λες

«ε καλά, είσαστ’ άσχημοι, μα λέτε τραγούδια».

Ναι, μα εσύ είσαι καπνός

χάθηκες, πας, προσπερνάς και στο κόσμο σε χάνω.

Ποτέ πια ξανά δε θ’ ακούσω να λες

«σ’ έχω ανάγκη», «δε σ’ έχω ανάγκη»

«σ’ έχω ανάγκη», «δε σ’ έχω ανάγκη»

ο χρόνος κυλάει και ξεχνάς.

Κι ούτε θέλω να πω πως τρελά σ’ αγαπώ

δε μπορώ πια καημούς να γιατρεύω.

Σε θυμάμαι συχνά, σε δωμάτια φτηνά

μόν’ αυτό, δε σε σκέφτομαι καν,

δε σε γυρεύω.

(Ναι, είναι το Chelsea Hotel του Λέοναρντ Κόεν σε μια ελληνική εκδοχή. Ο σπουδαίος, σπουδαίος Χρήστος Λεττονός, προσπαθούσε να ηχογραφήσει τα "Στρατιωτικά" του από το 1976. Όπως έγραφε ο ίδιος: "Παρουσιάζω τα “Στρατιωτικά” στην τότε εταιρεία μου και δεν τα δέχονται. “Πολύ ειδικό θέμα” λένε. “Έλλειψη φαντασίας” λέω γω και δεν επιμένω. Τελειώνω κάποτε μ’ αυτή την εταιρεία, πάω σε άλλη, μου λένε τα ίδια, αλλά μου ζητάνε δυο-τρία τραγούδια απ’ τη σειρά (τα ‘σουξέ’!...). Δεν δίνω τίποτα". Τελικά τον έβγαλε σχεδόν μόνος του, το 1982. Αξίζει να αναζητήσετε τη σπουδαία φωνή του. Υπάρχει ένας υπέροχος δίσκος ονόματι "Γραφειοκρατία" που κάποτε τον είχα σε βινύλιο, Διάολε. Ο Λεττονός δεν πρόλαβε να βγάλει και πολλά άλμπουμ δυστυχώς. Κάηκε ζωντανός στα 45 του χρόνια όταν ξέσπασε πυρκαγιά στο σπίτι του.)

* Οι περισσότερες πληροφορίες προέρχονται από το http://diskoryxeion.blogspot.com.

Peter Gabriel - "Suzanne" (album: "Tower Of Song - The Songs of Leonard Cohen" - 1995, A&M Records)

Suzanne takes you down to her place near the river

You can hear the boats go by

You can spend the night beside her

And you know that she's half crazy

But that's why you want to be there

And she feeds you tea and oranges

That come all the way from China

And just when you mean to tell her

That you have no love to give her

Then she gets you on her wavelength

And she lets the river answer

That you've always been her lover

And you want to travel with her

And you want to travel blind

And you know that she will trust you

For you've touched her perfect body with your mind.

And Jesus was a sailor

When he walked upon the water

And he spent a long time watching

From his lonely wooden tower

And when he knew for certain

Only drowning men could see him

He said "All men will be sailors then

Until the sea shall free them"

But he himself was broken

Long before the sky would open

Forsaken, almost human

He sank beneath your wisdom like a stone

And you want to travel with him

And you want to travel blind

And you think maybe you'll trust him

For he's touched your perfect body with his mind.

Now Suzanne takes your hand

And she leads you to the river

She is wearing rags and feathers

From Salvation Army counters

And the sun pours down like honey

On our lady of the harbour

And she shows you where to look

Among the garbage and the flowers

There are heroes in the seaweed

There are children in the morning

They are leaning out for love

And they will lean that way forever

While Suzanne holds the mirror

And you want to travel with her

And you want to travel blind

And you know that you can trust her

For she's touched your perfect body with her mind.

(Εκτός από τον Gabriel, στο Tower of Song συμμετείχαν μεταξύ άλλων οι Marianne Faithfull, The Jesus and Mary Chain, Tori Amos, Bono, Nick Cave and the Bad Seeds και Martha Wainwright. Ο Peter το κάνει δικό του - φέρνει στο νου την ατμόσφαιρα του δικού του, σπουδαίου album "Us". Υπέροχη διασκευή και, in sound production terms, pure magic)